Po I wojnie światowej Niemcy były państwem załamanym nie tylko ekonomicznie, ale także politycznie. Musiały przejść ciężki proces wdrążania w życie demokracji, która miała zastąpić dotychczasowy ustrój monarchiczny. Było to o tyle trudne, że lud przywiązany był do tradycji wojskowej i specyficznego nacjonalizmu, według którego każdy land jest inny i każdy osobno uosabia żyjący w nim lud. Połączenie w jedność było dla nich nie do pojęcia. Owe przyzwyczajenia ludności niemieckiej stały się wkrótce sloganami głoszonymi przez narodowych socjalistów.

Adolf Hitler rozbudował mistrzowsko element rasizmu, przez co utworzył wybuchową mieszankę, która pobudzała cały naród. Uzyskał poparcie zranionego na honorze wojska, przemysłowców stawiających czoło związkom zawodowym i obawiającym się ideologii marksistowskiej, a także poparcie sfrustrowanej klasy średniej i proletariatu będącego ofiarą związków zawodowych i partii politycznych. Potrafił wzniecać we wszystkich nienawiść do Żydów jako całego narodu i przekładać im wyższość rasy aryjskiej jako jedynej zdolnej do rządzenia światem.

Jego dzieło "Mein Kampf" (z niem. "Moja walka") okazało się biblią dla mas, chociaż Hitler nie omawia w nim kwestii politycznych. Było świętą książką życia i idei najwyższego wodza, chociaż oprócz tytułu nic nie utożsamiało jej z autorem. Według treści w książce rasa aryjska jest rasą panów z natury, a land jest jednością "krwi i ziemi". A wódz miał być utożsamiany z ludem. Tak naprawdę Hitler nie wymyślił nic nowego, ponieważ powyższe założenia były bliskie wielu Niemcom, którzy przez stulecia rozbici byli na wiele mniejszych państw. Ale broń jakiej użyto do osiągnięcia założeń idei była najokrutniejsza z dotychczasowych i spowodowała największe w dziejach historii ludobójstwo i zniszczenie Europy.

Pochodzenie

Przodkowie Hitlera, gdyby ich znaleźć, pewnie w jakimś stopniu, mogliby wytłumaczyć jego szaleństwo. Problem w tym, że mała ilość dokumentów, która się zachowała stwarza jedynie szereg domysłów dotyczących jego najbliższych. Tak właśnie rozważano prawdopodobny alkoholizm jego ojca, przez który zmarł zamknięty w zakładzie dla obłąkanych albo, że jego matka była prostytutką i że miał dziadka Żyda. Żadna z tych hipotez nie mogła być zbadana i tylko można stwierdzić z całkowitą pewnością, że Adolf Hitler urodził się 20 kwietnia 1889 roku w Braunau nad Inn, miasteczku usytuowanym w górnej Austrii i że był trzecim dzieckiem z małżeństwa inspektora celnego Aloisa Hitlera i jego trzeciej żony Klary Pölzl.

Przypuszcza się że jego dziadkiem był Johann-Georg Hiedler, młynarz z dolnej Austrii, który w 1842 roku poślubił chłopkę Marię Annę Schicklgruber, która już miała pięcioletniego syna, Aloisa. Ojcem chłopca prawdopodobnie nie były nikt inny jak samy Hiedlerem, chociaż nie dał mu swojego nazwiska. Prawie 40 lat później, w 1876 roku, Johann-Nepomuk Hielder, brat poprzedniego, zjawił się z Aloisem u proboszcza w Döllersheim i poprosił go, żeby w akcie chrztu zapisał nazwisko swojego brata jako ojca Aloisa. Chociaż Johann-Georg nie żył już od 20 lat, a jego żona od 30, to jednak ksiądz się zgodził. W następnym roku Alois zmienił swoje nazwisko Hiedler, z pochodzenia czeskie, na Hitler - podobne w brzmieniu i pisowni.

Alois Hitler wstąpił w wieku 18 lat do Cesarskiej Służby Celnej i aż do 1895 roku pracował jako urzędnik w różnych miastach na granicy austriacko-bawarskiej. Zawarł małżeństwo z Anną Glass w 1864 roku, dużo od niego starszą, która umarła bezpotomnie w 1883 roku. Miesiąc później stanął na ślubnym kobiercu z Franciszką Matzelberger, która urodziła mu już wcześniej syna Aloisa, a w trzy miesiące po ślubie na świat przyszła ich córka Angela. Angela była jedyną osobą, z którą Adolf utrzymywał relacje przez całe swoje życie. Zakochał się także w jej córce, Geli Raubal. Również ta żona zmarła stosunkowo szybko na gruźlicę. W styczniu 1885 roku Alois po raz trzeci wziął ślub, tym razem z Klarą Pölzl, A już w maju przyszedł na świat Gustaw. Tak samo jak ich córka urodzona w 1887 roku, zmarł we wczesnym dzieciństwie. W 1889 roku Klara dała Aloisowi kolejnego potomka - Adolfa, a później Paulę.

Lata młodości

Adolf Hitler miał sześć lat, kiedy jego ojciec przeszedł na emeryturę. Rodzina opuściła więc Passau - ostatnie miasto, gdzie pracował. Przeprowadzili się do Hafeld-am-Traun, potem do Lambach i w końcu kupili dom w Leonding, wiosce w pobliżu Linz. Tam spędził Hitler swoje dzieciństwo i z tego powodu wioska ta stała się miastem rodzinnym Führera i miejscem "pielgrzymek" nazistów. Jego ojciec zmarł 3 stycznia 1903 roku, zostawiając jedynie rentę swojej żonie. Dwa lata później matka Adolfa sprzedała dom za 10 tysięcy koron i zamieszkała w Linz.

Latem 1905 roku Adolf zakończył swoją naukę, a jego przeciętne wyniki w Realschule (szkoła po podstawówce) sprawiły, że odszedł ze szkoły bez zdobycia żadnego tytułu. Kiedy zmarła jego matka, w 1907 roku, przeniósł się do Wiednia za pieniądze ze spadku. Malarstwo było jego wielką pasją i oczekiwał, że stanie się wielkim malarzem. Zapisał się na egzaminy wstępne do Akademii Sztuk Pięknych, ale ich nie zdał. W następnym roku zebrał większość swoich rysunków i wrócił do akademii, gdzie po obejrzeniu ich nawet nie dopuścili go do egzaminu.

Pod koniec roku 1908 zainteresował się antysemityzmem dzięki teoriom Liebenfelsa. W nich dostrzegał już początek swojej późniejszej ideologii. Liebenfels używał nazwy Arioheroiker ("bohaterowie arysjcy") i konfrontował ich z gorszymi istotami, Affingen ("małpy"). Dzięki temu mógł wywnioskować, że potrzeba dzięsiątkowania tych ostatnich była biologicznie usprawiedliwiona.

W czasie kolejnego roku Hitler przetrawiał znaczne ilości tych poglądów rasistowskich. Już żyjąc nędznie, wyczerpawszy pieniądze ze spadku i nie pracując, zakwaterował się w przytułku dla ubogich i całymi dniami, o głodzie, włóczył się po Wiedniu. Poza tym nie stawiał się na ponawianych wezwaniach do wojska i mając 24 lata - wiek, w którym obowiązkiem było wstąpić w szeregi tak znienawidzonej mu armii - przekroczył granicę z Niemcami i osiadł w Monachium.

Okres wojny

Władze austriackie odnalazły jego miejsce pobytu i wezwały go do stawienia się w swoim konsulacie w Monachium i potem przed komisją rekrutacyjną w Salzburgu. Tam, przez słaby stan zdrowia, został zakwalifikowany jako niezdolny i bezużyteczny dla służby wojskowej. Dnia 16 sierpnia 1914 roku zgłosił się dobrowolnie do armii niemieckiej - zaczęła się już I wojna światowa. Zraniony i spryskany gazem w oczy, został przewieziony do szpitala w Prusach. Później odznaczono go dwukrotnie krzyżem żelaznym za zasługi wojenne pierwszego i drugiego stopnia. Był to zaszczyt dosyć rzadki dla sierżanta, którym przecież był.

Według zeznań, był dzielnym żołnierzem i szybko uzyskał sympatię swoich przełożonych, głównie dzięki swojemu antysemityzmowi. Był dosyć znanym urzędnikiem propagandy w Reichswehrze (armia regularna w Niemczech) i zajmował się rozgłaszaniem pośród swoich kolegów idei nacjonalistycznych i walki przeciw bolszewikom, dając wiele wykładów. Po zakończeniu I wojny światowej, Hitler nie mógł pogodzić się z przegraną swojego narodu. Za podpisanie traktatu wersalskiego, który jego zdaniem miał na celu upokorzyć tak silne państwo, obwiniał głównie czołowych polityków Republiki Weimarskiej, z prezydentem Erbstem na czele.

Dnia 12 września 1919 roku został oddelegowany do wzięcia udziału w zgromadzeniu rozwijającej się dopiero partii DAP (Deutsche ArbeiterPartei - Niemiecka Partia Pracy) z poleceniem zdobycia informacji o wspomnianym stowarzyszeniu. Hitler wymienił się wrażeniami z przewodniczącym DAP-u, Antonem Drexlerem. I wszystko może by się na tym skończyło, gdyby nie otrzymał jakiś czas później kartki pocztowej, na której kierownictwo partii (wtedy nie liczyła ona więcej niż pięćdziesięciu członków) oświadczało, że przyjęli go w swoje szeregi.

Pierwsze lata w NSDAP

W marcu następnego roku porzucił pracę w wojsku, żeby zająć się już na zawsze swoją działalnością polityczną. Wówczas także partia powiększyła swoją nazwę o człon "narodowosocjalistyczna" stając się NSDAP (stąd wziął się późniejszy skrót "nazi") - NationalSozialistische Deutsche ArbeiterPartei, a Hitler został w niej szefem od propagandy.

Przeprowadzał pobory wybitnych osób z dolnych warstw społeczeństwa, głównie nacjonalistów i w mniejszej mierze pracowników, którzy zostali wykluczeni po redukcjach w czasie, gdy NSDAP zyskiwało na znaczeniu. Wkrótce Hitler objął dowodzenie partią po usunięciu Drexlera.

W listopadzie 1923 roku, postępując za wzorem Mussoliniego we Włoszech, zaplanował zamach stanu znany jako pucz monachijski lub pucz piwiarniany. Dwóch przywódców nieudanego zamachu, Hitlera i Ludendorffa, zatrzymano i osądzono. Czyn ten kosztował Hitlera wyrok pięciu lat pozbawienia wolności, z których odsiedział dziewięć miesięcy dzięki naciskowi swoich towarzyszy. Podczas tego pobytu w więzieniu w Landsbergu powstała pierwsza wersja "Mein Kampf", zadedykowana Rudolfowi Hessowi.

Będąc znowu na wolności, Hitler zajął się przede wszystkim reorganizacją NSDAP, którą po puczu monachijskim władze Republiki Weimarskiej uznały za nielegalną. Teraz zdawał sobie sprawę z tego, że w Niemczech nie uda mu się zdobyć władzy siła i że trzeba będzie się o nią postarać na drodze jak najbardziej legalnej... a przynajmniej bardziej legalnej niż zamach stanu.

Dojście do władzy

Kryzys ekonomiczny z 1929 roku pozwolił partii nazistowskiej rozwój. W 1932 roku startował w wyborach prezydenckich i chociaż został pokonany, to uzyskał trzy i pół milionów głosów. W styczniu 1933 roku zajmował już stanowisko kanclerza wraz z konserwatystą von Pappenem. Hitler rozwiązał parlament, rozpoczynając kampanię wyborczą finansowaną przez magnatów rodu Ruhr?, odznaczającą się okrucieństwem Schutz Steffel (SS - Sztafety Ochronne NSDAP).

Dnia 27 lutego wzniecono pożar budynku Reichstagu w Berlinie, za który zostali obarczeni winą komuniści i który posłużył jako pretekst do wprowadzenia stanu wyjątkowego. Był to niezbędny krok do rozprawienia się z opozycją. Następnego dnia prezydent Hindenburg podpisał nadzwyczajny dekret "o ochronie narodu i państwa", którego celem było powstrzymanie ataków "komunistycznej przemocy zagrażającej państwu", czyli oczyszczenia z Żydów i komunistów urzędów państwowych i lokalnych.

Po swoich pierwszym spotkaniu z Mussolinim, 14 czerwca 1934 roku w Walencji, Hitler i szefostwo narodowych socjalistów (Goebbels, Göring, Heydrich i Himmler) postanowiło pozbyć się opozycji rosnącej wokół postaci Ernesta Röhma, Gregora Strassera, Schleichera, Kahra - wszystkich rozstrzelano w czasie wydarzeń zwanych "Nocą długich noży" 30 czerwca 1934 roku. Von Papen wyszedł cało z tego dzięki protekcji Hindenburga, prezydenta Rzeszy. Pozbawiono go jednak urzędu wicekanclerza i wkrótce wysłano go do Wiednia jako ambasadora. Później służył Hitlerowi z ambasady w Ankarze.

Drugiego sierpnia 1934 roku umarł w podeszłym wieku Paul von Hindenburg. Hitler wówczas został wodzem skupiając w swoim ręku urząd prezydenta i kanclerza. Wojsko złożyło przysięgę wierności "Führerowi i kanclerzowi Adolfowi Hitlerowi". W tym czasie SS liczyło ponad sto tysięcy członków, którymi kierował były rolnik, obecnie wielki fanatyk nazizmu, jak twierdzą niektórzy - wyższy niż sam Führer - Heinrich Himmler.

Trzecia Rzesza

Nawet jako najwyższa osoba w państwie, Hitler był wierny swoim zwyczajom wiedeńskim: wstawał o dwunastej, później jego liczni sekretarze dopuszczali po ścisłej selekcji kilka osób i to na kilka minut przed oblicze Führera. Energia Hitlera szczególnie widoczna była nocą, kiedy to potrafił w samotności wygłaszać monologi aż do bladego świtu.

W państwie nie obradował już sejm. Nowe ustawy Hitler ogłaszał za pomocą zwykłych rozkazów, często będących jedynie jego własnym kaprysem. Jego współpracownicy zapisywali wszystkie jego spontanicznie wypowiadane myśli i przekazywali społeczeństwu już w formie rozporządzeń Führera. Istnieje pewna anegdota, prawdziwa lub nie, doskonale obrazująca ten proces. Pewnego dnia Hitler powiedział do swoich towarzyszy, że na drugi raz nie chce widzieć naprzeciwko kościoła Św. Mateusz w Monachium tego stosu kamieni. Chodziło mu o stertę kostki brukowej złożonej blisko wejścia, ale jego wypowiedź została zrozumiana jako aluzja do kościoła, który natychmiast zburzono.

Tak właśnie zarządzał 70-milionowym narodem i pomimo wszystko, jakoś mu się udawało. Jego polityka socjalna dawała nadzwyczajny efekt. Zarządzał prace, które miały, według jego mniemania, łączyć w sobie "socjalizm teoretyczny" z "socjalizmem czynów". Chciał stworzyć zupełnie nowy obraz rodziny: ochronę i wypoczynek dla matek, kolonie dla większości dzieci (już w pierwszym roku na kolonie wyjechało 370 tysięcy niemieckich pociech), przytulny dom rodzinny. Do tych bardziej dziwacznych pomysłów dodać jeszcze można "pomoc zimową", " życie rodzinne", "siła poprzez szczęście" i kampanie nazwane: "dobre oświetlenie", "zielone miejsca w firmie", "edukacja powszechna", "wydział odpoczynku" albo "piękno pracy". W nich wszystkich zawarł przyszłe wizje miast, które wychodziłyby z biedy.

Zbrodniczy plan Hitlera

A międzyczasie szef SS, Himmler, zaczął zamykać ludzi w dwudziestu obozach koncentracyjnych i stu sześćdziesięciu obozach pracy. Z początku byli to głównie przeciwnicy polityczni, tacy jak komuniści czy socjaliści oraz niemieccy Żydzi i ludzie im sprzyjający, ale z chwila nadejścia wojny ludność obozów rozszerzyła się także o Żydów z innych państw, Polaków i jeńców wojennych z kampanii wschodniej. Wszyscy przeznaczeni byli albo do komór gazowych, albo do niewolniczej pracy.

Najpierw w tajnej formie, później bardziej otwartej, eksterminacja odpowiadała temu, co Hitler zawarł w swoim "Mein Kampf". Również ukrywał prawdziwe powody swoich decyzji w sprawach związanych z polityką zagraniczną - podobnie jak Mussolini, tak i Hitler pomagał Franco w jego walce z republiką, chociaż początkowo temu zaprzeczał. Później pod pretekstem "walki z bolszewizmem" zawarł sojusz z innymi dyktatorami. Po połączeniu się z Japonią (Pakt Antykominternowski z 1936 roku), mógł zagrażać Związkowi Radzieckiemu z dwóch stron, co oprócz pokonania Francji, było jego podstawowym celem. W 1936 roku rozpoczął także remilitaryzację Nadrenii.

Podstawowym wrogiem Hitlera był jednak naród żydowski. Podobno obwiniał go za swoje niepowodzenia w odstaniu się na Akademię Sztuk Pięknych w Wiedniu. W każdym bądź razie to oni, jako jedni z pierwszych poczują na własnej skórze, co oznacza hitlerowski terror. Jednym z pierwszych kroków wykluczenia ich ze społeczeństwa niemieckiego były tak zwane ustawy norymberskie z 1935 roku, w których na przykład zabraniano małżeństw żydowsko-niemieckich. Później w życie wchodziły kolejne utrudnienia i zakazy: osobne przedziały w wagonach, zakaz wstępu do kin, teatrów, etc. W 1938 roku odbyła się tak zwana "Noc kryształowa", w czasie której wybijano szyby i podpalano głównie żydowskie sklepy.

Pod koniec 1937 roku postanowił zjednoczyć wszystkie kraje z językiem niemieckim zanim siły państw zachodnich zakończą mobilizację swoich sił zbrojnych. Bardziej konserwatywny odłam wojska, nieprzyjazny SS, zaczął sprzeciwiać się planom Führera i wkrótce ze swoich stanowisk usunięci zostali Blomberg, von Neurath i szef Wehrmachtu von Fritsch, oskarżony o homoseksualizm.

Pewny poparcia Duce, w marcu 1938 roku dokonał anszlusu Austrii. We wrześniu, grożąc rozpoczęciem działań wojennych oraz otrzymując zgodę na konferencji w Monachium od zachodnich antysowieckich państw, uzyskał jedną czwartą terytorium Czechosłowacji. Piętnastego marca 1939 roku rozszerzył swoją protekcję również na tereny Czech i Morw. W połowie kwietnia Hitler wysunął żądania niemieckie względem Polski i umocnił swój sojusz z Włochami podpisując 22 maja Pakt Stalowy, a później także pakt o nieagresji z ZSRR zwany paktem Ribbentrop-Mołotow z dnia 28 sierpnia 1939 rok. Dnia 1 września zaatakował Polskę, rozpoczynając tym samym II wojnę światową.

II wojna światowa

Panowanie Hitlera szybko rozszerzyło się na całą Europę. Dnia 22 czerwca 1941 roku najechał on na Związek Radziecki. Niepowodzeniem zakończył się jego atak na Moskwę, a on sam przejął dowództwo nad wojskami. W 1942 roku jego imperium nadal jednak było bardzo obszerne. W tym także roku ogłoszono "ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej" i rozpoczęto masowe mordy Żydów w całej Europie. W Polsce zakończono właśnie budowę nowych obozów masowej zagłady: Auschwtz-Birkenau (Oświęcim-Brzeznka), Majdaniec, Sobibór, Chełmno, Treblika, Bełżec. Wraz z Żydami zabijanymi w Rosji, najbardziej optymistyczna wersja to cztery miliony ofiar. Dnia 10 września osiągnął maksymalne ekspansję wojsk niemieckich na terenie ZSRR. Wojna stanęła w miejscu i przeciwnik zmusił Hitlera do ataku. W listopadzie 1942 roku siły alianckie wylądowały w Maroku i Algierii, a w styczniu roku następnego konferencja angielsko-amerykańska w Casablance domagała się bezwzględnej kapitulacji wojsk Osi. Miesiąc później, armia Hitlera została otoczona w Stalingradzie. Goebbels oświadczył wówczas, że rozpoczynają "wojnę totalną". Podczas kolejnych miesięcy, mimo wszystko, armia Niemiec zaczęła słabnąć przygniatana przez różne wydarzenia. W kwietniu i maju zbuntowali się Żydzi w getcie warszawskim, a siły włosko-niemieckie Afrika Korps skapitulowały w Tunisie. W lipcu alianci rozpoczęli fazę zmasowanych bombardowań nad Hamburgiem i zniszczyli wielką część miasta. Dziesiątego lipca Anglicy i Amerykanie wylądowali na Sycylii, a 25-go poddał się Mussolini. Wobec tego Włochy wypowiedziały wojnę Rzeszy. Dnia 1 grudnia Roosevelt, Churchill i Stalin, spotkali się na konferencji w Teheranie, zaplanowali podział Niemiec na strefy okupacyjne. W czerwcu 1944 roku nastąpił desant wojsk sprzymierzonych w Normandii.

Hitler, zmagający się z trudnościami walk na frontach, przeżył próbę zamachu na swoje życie, zaplanowaną przez grupę oficerów, kiedy znajdował się w swojej kwaterze głównej w Rastenburgu - odniósł jedynie lekkie rany. W odwecie dokonano kary śmierci na co najmniej dwustu członków elity polityczno-wojskowej, a Kluge i Rommel popełnili samobójstwo. Dnia 25 września wystosował Hitler odezwę do wojsk, aby chronili do końca "imperium". Wycieńczony przez klęskę, był teraz tylko chorym psychicznie człowiekiem. Pomimo tego, ciągle wierzył w zwycięstwo dzięki sekretnej broni, którą rzekomo przygotowywał. Wielu wyższych dowódców wojskowych widząc, jak ich wódz kieruje oddziałami, które istniały już tylko na papierze, załamywało ręce. Po tym jak Hitler zarządził ostatnią ofensywę niemiecką w Ardenach, wrócił do swojego bunkra.

W bunkrze Hitlera

W kwietniu 1945 roku Adolf Hitler, zupełnie odosobniony, w kręgu swoich największych pochlebców i swojej kochanki, Ewy Braun i Goebbelsa, rozmyślał jak jego wierni współpracownicy mogli go zostawić: Göring, który mówił o przyśpieszeniu i tak nieuniknionego końca; Himmler, który brał pod uwagę możliwość "dogadania się" z wrogiem. Był tak samo wierny swoim ideałom teraz, jak i we wrześniu 1939 roku i nigdy nie wypowiedział słowa "kapitulacja". Dnia 20 kwietnia świętował jeszcze swoje 56 urodziny. Podczas gdy radzieckie oddziały kontynuowały swój marsz na Berlin.

Rankiem 29 kwietnia przed urzędnikiem stanu cywilnego zawarł związek małżeński z Ewą Braun, swoją "wierną uczennicą", którą poznał w 1932 roku kiedy pracowała w sklepie Hoffmanna. Kilka miesięcy wcześniej utracił swoją wielką pierwszą miłość, Gelę Raubal, córkę swojego przyrodniej siostry. Popełniła ona samobójstwo w mieszkaniu Hitlera w Monachium.

Tego samego dnia Führer otrzymał wiadomość o egzekucji Mussoliniego nad jeziorem Como. Później nakazał otrucie swojego psa, Blondi. Na koniec podyktował testament polityczny skierowany do Dönitza, którego wyznaczył na swojego następcę czyniąc z niego prezydenta Rzeszy. Goebbels miał zostać kanclerzem, Bormann - ministrem Partii, Seyss-Inquart - ministrem spraw zagranicznych. Następnego dnia, to jest 30 kwietnia 1945 roku, przed trzecią po południu dało się słyszeć dwa strzały: Hitler i Ewa Braun padli martwi.

Ostatnie dni III Rzeszy

Bormann zakomunikował przez radio Dönitzowi, że Hitler wyznaczył go na swojego następcę, ale zataił na 24 godziny fakt, że Führer nie żyje. W tym czasie on i Goebbels zamierzali rozpocząć negocjacje z armią radziecką, ale były to daremne starania. Zatelegrafowano więc po raz kolejny do Dönitza i powiedziano mu o śmierci Hitlera. Wiadomość ta została nadana przez radio dnia 1 maja - przedstawiono w niej Führera jako osobę, która przegrała walcząc aż do końca z bolszewizmem. Z Berlina zaczęły uciekać masy ludzi, szczególnie tych wysoko postawionych. Goebbels wybrał jednak inną drogę: otruł swoje dzieci, później zastrzelił żonę, po czym sam popełnił samobójstwo. Dnia 7 maja 1945 roku podpisano kapitulację w Reims, a w nocy z 8 na 9 maja powtórzono to w Berlinie.

Zawieszono także działania zbrojne na wszystkich frontach Europy. Trzecia Rzesza przeżyła o siedem dni dłużej swojego twórcę.

Artykuł powyższy jest w większej mierze tłumaczeniem biografii Adolfa Hitlera ze strony hispzańskojęzycznej www.biografiasyvidas.com