29 lutego 1768 roku w małym miasteczku Bar zawiązała się konfederacja w obronie wolności i wiary na czele z Józefem Pułaskim i Michałem Krasińskim. Początkowo był to ruch religijny, natomiast z biegiem czasu przekształcił się w zbroje wystąpienie szlachty przeciwko królowi i Rosji. Do wojsk konfederatów dołączyli (z własnej woli lub pod przymusem) chłopi i mieszczanie oraz niektóre oddziały wojska koronnego, niezadowolone z reform kawalerii narodowej wprowadzonych przez króla. Wojska konfederatów na Ukrainie szybko zostały pokonane przez Rosję, mimo iż barzanie liczyli na pomoc Turcji, Francji czy Austrii. Ostatnią fazą działań zbrojnych barzan na Ukrainie była rzeź w Humaniu podczas powstania chłopów ukraińskich.
Generalność konfederacji zawiązała się już po upadku jej wojsk, jesienią 1769 roku. Sytuacja międzynarodowa zaczęła jednak tworzyć się na niekorzyść konfederatów, gdyż Turcja w początkowych etapach wojny z Rosją ponosiła liczne klęski. W roku 1770 Rosja zdobyła Jassę i Bukareszt oraz poskromiła flotę turecką. Słysząc o takich sukcesach Katarzyny, Francja pomogła militarnie barzanom, wysyłając do nich swoich najlepszych instruktorów wojskowych. Dzięki temu wojska konfederatów zdobyły Częstochowę oraz zamek na Wawelu. Jednakże zaraz potem nastąpił ciąg klęsk i upokorzeń.
Generalność ogłosiła w październiku 1770 roku akt detronizacji króla, który niemalże wzywał do zgładzenia monarchy. Rok później konfederaci w akcie desperacji porwali króla, co wiązało się z kompromitacją w oczach sojuszników i całkowitą klęską ich poczynań.
 Obraz przedstawiający członków Konfederacji Barskiej
POWRÓT
|